Argia astekaria

ARGIA: Euskal Herriko astekaria

Patronalaren lotsak eta "maite-maiteak"

Enplegu eta langabeziaz publikatutako martxoko azken datuek balio izan dute berriz ere mozorroa kentzeko Hego Euskal Herriko kapitalismo basatiari, Cebek eta Confebask patronalek ordezkatua. Poztu dira enplegu tasa pixka bat hazi delako, baina ezkutatu dute haren kalitate eskasa: behin-behinekoa, prekarioa eta soldata oso baxukoa.Enplegu eta langabeziaz publikatutako martxoko azken datuek balio izan dute berriz ere mozorroa kentzeko Hego Euskal Herriko kapitalismo basatiari, Cebek eta Confebask patronalek ordezkatua. Poztu dira enplegu tasa pixka bat hazi delako, baina ezkutatu dute haren kalitate eskasa: behin-behinekoa, prekarioa eta soldata oso baxukoa. Sinatutako kontratuek hilabete baino gutxiagoko iraupena izan ohi dute. Azken hilean 106.690 kontratu egin dira eta horietatik 97.921 behin-behinekoak izan dira, 8.769 baino ez dira mugagabeak. Eta Gizarte Segurantzaren batez besteko afiliazioak 5.107 lagunen gorakada baino ez du izan. Ez dute esaten oraindik 178.000 pertsona daudela langabeturik Hego Euskal Herrian eta horietatik %60,6k ez duela inolako prestaziorik jasotzen. Ez dirudi asko axola dienik langabezia gehien jasaten dutenak emakumeak, gazteak eta 55 urtetik gorakoak izatea. Hori bai, administrazio publikoari eskatu diote “ arretaz eta maitekiro ” jardun dadila bere enpresekin, eta utz ditzala albo batera “ lotsak ” aurrekontu sozialak mahairatzeko orduan. Hau da, pizgarriak, hobari gehiago eta sozietateen zergan kenketak eskatu dituzte euren negozioei mesede egiteko, eurak omen direlako enplegua sortzen dutenak... behin-behinekoa eta prekarioa bada ere. Administrazioa orain arte zurikerian aritu da, Kapitalaren kudeatzaile baita, eta erabaki beharko du nola ekin: enplegu kalitate eskasa inposatzen duen gutxieneko kapitalista horren zerbitzura, ala euskal jendarteak osatzen duen gehiengo sozialaren alde. “ Maite-maiteak ” egin eta “ lotsak ” kendu beharko lituzke administrazioak, baina herritarren gehiengoaren mesedetan, horien baliabideekin, hots zergekin, bizi baitira batzuk eta besteak. Horrela lortuko dugu enplegu duina edukitzea.  2017/04/21 - 15:46:02

Tymoteusz Król, wymysoüera hiztun gazteenetakoa: "Gaur egun Polonian poloniarrak baino ez daude, batzuen ustez"

 2017/04/21 - 15:46:02

Jakinduriaren zuhaitza jezten

Lurmenunean belaunikatu, daratuluarekin enborra zulatu, zuloaren tamaina bereko plastikozko tutu bat sartu eta beste muturrean ontzi bat jarri. Bestela, adarra moztu eta botila bat sartu. Udaberria nabarmena da, eta urkia (Betula spp.) dagoeneko mugitzen ari da. Izerdia dantzan jarri du, eta hostaia hedatzera doa. Izerdi hori harrapatu nahi da, udaberriko lehen izerdia.Udaberrian urkiak ura hartzen du, ur horrekin erreserbak askatu eta negua lo igaro duten begietara mugitzen ditu. Hauek, zain, izerdiaren bultzadizoa sentitzean nagiak atera eta ezkatak irekiz lehertuko dira; hostotxoak hor azalduko dira puntta berria pizberrituz eta zuhaitza jantziz. Hostoak eguzkitara zabal-zabal egin direnean, behetik gora datorkion izerdi gordina eraldatu, eta, izerdi landu bihurtuta, goitik behera bidaliko du, begi, adar, enbor, sustrai, zuhaitz guztia elika dadin. Hemen ez dugu ohiturarik, baina iparralde aldera, urkia hemen baino ugariagoa den tokietan, udaberriko lehen izerdi hori bildu nahi izaten da. Gozoa da; gero, zuhaitzaren hostaia lanean hasten denean izerdia mikaztu egiten da. Jetzi berritan, izerdia gardena da, garbi-garbia, eta gozo pittinak zetaren leuntasuna ematen dio. Udaberrian sartzea ospatzeko, urte berriari garbitasun berezi batekin ekiteko lagungarri gisa erabiltzen da, barrutik zein kanpotik: edari, elikagai osagarri, aurpegiko azala eta ilea garbitzeko... Sendabide ere bada, “ giltzurrun erien zuhaitza ” ere deitu izan zaio urkiari. Zuhaitzetik ateratakoan, bere azukrea dela medio, irakiten hasiko da, edozein fruituren muztioa bezala. Irakinda edari alkoholiko bihurtzen da. Egosi ere egiten dute, ziropa lodi bat sortuz. Lurralde hotzetan, neguak bukaezina dirudien horietan, urkiak izerdia mugitzea mirakulu gisa hartuko dute, udaberria datorrela dakien seinale. “ Jakinduriaren zuhaitza ” deitzen dute.  2017/04/21 - 15:46:02

Non zopa, han janizaria

 2017/04/21 - 15:46:02

Alkoholemia isuna antzinako Egipton

Duela 2.800 urte inguruko egiptoar papiro batean epaiketa eta zigor berezi baten berri jasotzen da: gurdia alkoholaren eraginpean gidatzeagatik zigortu zuten epaitua eta, dakigula, hori da arrazoi horregatik jasotako isunik zaharrena.Gidariak estatua bat jo zuen lehenik eta, ondoren, neskato bat harrapatu. Epaileak zigor eredugarria jarri zion: mozkortu zen tabernako atean urkatuko zuten eta gorpua han utziko zuten, animalia sarraskijaleek desagerrarazi zezaten. 1897an atxilotu zuten lehenengoz auto-gidari bat mozkortuta gidatzeagatik. George Smith izeneko Londresko taxilaria zen eta 25 txelineko isuna jarri zioten taxiarekin eraikin bat jotzeagatik.  2017/04/21 - 15:46:02

Ekaitz Santazilia, filologoa: "Ez dugu Diogenes sindromea eduki behar euskararekin"

 2017/04/21 - 15:46:02

Mikel Telleria: Hedabideen izaeraz galdezka

XX. mendeko arteak irudikapenaren txakur ametsa hankaz gora bota zuen era berean, kazetaritzaren objektibotasuna baino, hedabideen ustezko funtzioa bera auzitan jartzen ari da aspaldian Mikel Telleria Aguado (Tolosa, 1975eko uztailaren 20a), errealitatea eta hedabideak aurrez aurre jarriz, ikuslea kolpean harrapatzen duten lan garbi eta zuzenekin. Prentsa idatzia du gehienetan langai, edizio digitala sarri, seguru asko, bere adineko gizon eta emakume askok bezala, horixe izango duelako “ informazio iturri ” ohikoena. Artistaren begirada arroztasunak hartua du ordea, ez da bakarrik, ez da batez ere hedabideek zer kontatzen duten, baizik eta nola, batez ere nola. Hedabideen ezaugarriak baliatzen ditu bere lanetan: serieka egiten du lana normalean, esate baterako, eta batzuetan serie horiek egunero elikatzen ditu, Klikak seriean bezala; 2011n hasita, prentsa idatziaren edizio digitaletan klikatzen zituen goiburuak gordetzen joan zen, egun bakoitzekoak orrialde batean. Goiburuz betetako orrialde hori neurri handian inprimatu eta galeriako paretan jarri zuen behin, egunero berrituz egunean eguneko titularrekin. Urtebetekoak gordetzen zituen urtekari moduko bat ere egin zuen ordea. Behin eta berriz jorratu duen gaia da kazetaritzan (eta errealitatearen ustezko irudikapen horretan) argazkiak betetzen duen paperarena. Izurrak seriean prentsatik argazkiak hartu eta toleste sinple batekin irudiak erabat aldatu zituen; Paisaiak seriean mendian egindako argazkien gainean prentsatik hartutako goiburuak paratu zituen, batak bestearekin inongo loturarik ez zutenak; Argazki oinak seriean berriz bere galdera muturreraino eraman zuen, eta argazkia ezabatu: desagertu egin da argazkia eta oinak eusten dio irudiari, hitzak egiten du.  2017/04/17 - 13:45:02

Milesker Lev

 2017/04/17 - 13:45:02

Erradikalak gara

Mugarik Gabe GKEak argitaratu berri du Feminizidioa Euskadin eta Nafarroan 2010-2015: gertaerak, tratamendua prentsan eta epaien analisia txostena. Honakoa da ondorioa: ezkutuan geratu dira Hego Euskal Herrian indarkeria matxistak hildako emakumeen erdiak. Zer esan Ipar Euskal Herriaz. Angelun gizon batek emaztea eta bere bi alaba hil, eta oraindik “ familia drama ” gisa aipatzen da gertakaria hedabideetan zein karrikan. Bikain. Europar Batzordearen “ genero indarkeriari ” buruzko eurobarometro berezian argitaratu ziren datuak ere aski argigarriak dira. %17k adierazi dute maiz emakumeek izaten dutela indarkeria kasuen errua. Handizkatu egin ohi dituztela berez gertakari ezdeusak direnak %22k. %27k bortxaketak justifikatuak izan daitezkeela. Eta hamarretik batek baino gehiagok bikotekidea sexu harremana izatera behartzeak ez lukeela ilegala behar. Egun on. Eta honek, noski, ez du loturarik eskolan zein etxean haurrak hezteko moduarekin. Hedabideek helarazten diguten bortxaketa kulturarekin. Ez du zerikusirik kultur programazioan emakumeak sistematikoki ezkutatzearekin. Nesken hipersexualizazioarekin. Watxap taldeetako umore matxistaren erabateko onarpen konplizearekin. Horiek guztiak feminazion irakurketa desitxuratuak dira. Gaixoak gu. Izan ere, erradikal hutsak gara.  2017/04/17 - 13:45:02

Ione Belarra, Podemoseko diputatua Nafarroatik: "Altsasuko gazteen auzian tabernako borroka bat politizatzen saiatu dira"

 2017/04/17 - 13:45:02

Nabigatu euskaraz