Euskara

'Elurra hasi da' edo 'elurra hasi du'? Argi denez, bikoiztasuna ere, aukera da, eta ez-gutxitan, akaso egokiena

" evoluzionatu " dá aditz horietako bat zein, akaso sorpresiboki, ez den agertzen an Orotariko Euskal Hiztegia . Azken hamarkadetan, ordea, aski erabili da . Eta erabiltzen . Eta erabiltzen da bi modutara : kin " du " (" hizkuntza k evoluzionatu du ") eta kin " da " (" Hizkuntza evoluzionatu da "). Eta nahiz " evoluzionatu " aditza dén, printzipioz, semantikoki intransitiboa , baturako nagusitu dá " du " ( Euskaltzaindiak hala ebatzia), nahiz " da " erabilerak, oraindik ere, ez diren gutxi . Eta galdera da: zergátik ez biak? Argi denez, bikoiztasuna ere aukera da . Eta, honegatik edo hargatik, ez-gutxitan akaso egokiena .  balbula 2020/10/23 - 00:00:00

Lakarra (2009) dú defendatzen ze protoeuskara zaharrena ez litzake ergatiboa

 balbula 2020/10/22 - 00:00:00

Bauer (2000): '...whenever nominative marking is spreading in a given language,...'

Atzoko sarreran Txopik zioén: Hizkuntzalari holandarrak Brigitte Bauer , an bere liburu interesgarria " Archaic Syntax in Indo-European ", du adierazten zenbait alditan ze ergatiboa da kasu bat oso irregularra eta hizkuntzak zeinek dute erabiltzen kasu hau, gabe salbuezpen dute erabiltzen kasu batzuetan edo bestetan, baina inoiz ez beti. Esaterako, ergatibo plurala ez da erabili an bizkaiera, gipuzkera edo nafarrera gehienetan, eta Iparraldeko dialektoetan ere oso gutxitan, beraz Euskararen kasuan dugu bat egiten kin Brigitte Bauer. [Txopi] Bai, Bauer-rek dio an bere "Archaic Syntax in Indo-European" (2000:37): eta aurreratxoago (Bauer, 2000:39): Irregularitate (" split-ergativity ") horiei euskaran gehitu beharko litzaieké, nola Txopik esán, numero gramatikala : singularrak ergatiboago, eta pluralak gutxiago ergatibo . Edonola ere (Bauer, 2000:39): Esan nahi baita ze sinkronikoki (gaur egungo mintzairetan, argazki estatikoa ) nabari da asimetria bat aldé ergatibitatea e izaki inanimatuak respektu animatuak (gauza da ze inanimatuen aktibotasuna ez da hain argia, eta gehiago markatu behar da), zein islatzen dá diakronikoki an evoluzio orokorra e erabilera ergatiboak (hizkuntzetan zehar, lehenago galtzen dirá erabilera animatuak respektu inanimatuak: ikuspegi dinamikoa ): ... in accordance with the marking patterns mentioned in the preceding paragraphs, diachronic evidence has shown that whenever nominative marking is spreading in a given language, this process first affects animate elements and only later inanimates. [Bauer, 2000:40] Izan ere, ergatiboatsuna ez da baizik beste funtzionalitate sintaktiko-komunikatibo bat , zein ager, desager edo moldatu daiteke an zurrunbiloa e evoluzio linguistikoa .  balbula 2020/10/21 - 00:00:00

Masayuki (2015): '..., if there is no ambiguity about subjecthood, the marking [ergatiboa] is optional.'

Aurreko sarreretan aritu gara esaten ze, akaso, nonbaiten, existitu liteké hizkeraren bat non ergatiboa dén optatiboa , esan nahi baita gaur egun . Puntu horretaz, ikus ondorengo papera ganik Ishizuka Masayuki titulatzén " The ergative case in Lecumberry dialect " (2015), non justuki mintzo da gain optatibilitatea e kasu ergatiboa : Gero, zehatzago , Masayukik diosku: hala nola ze: Hortxe .  balbula 2020/10/20 - 00:00:00

Hasteko, hizkera zabalduenetan, sinpleki ez da existitzen ergatibo plurala

 balbula 2020/10/19 - 00:00:00

Bá al da hizkerarik non kasu ergatiboa dén optatiboa noiz ez den anbiguetaterik?

 balbula 2020/10/18 - 00:00:00

SVO estrukturan, ergatiboa izan ahal dá optatiboa noiz ez den anbiguetaterik

 balbula 2020/10/17 - 00:00:00

Ba al da discutible izaitecoa?

 referentziak 2020/10/16 - 00:00:00

Etxepare (1545): 'Kontu hertsi behar dugu harzaz eman segurki nori baitu bere odolaz karioki erosi'

 balbula 2020/10/16 - 00:00:00

Iraganeko estruktura eta baliabide sintaktiko eta morfologiko guztiak izan behar dira iturrí e inspirazio bizigarria, inoiz ez tope hilgarria

 balbula 2020/10/15 - 00:00:00

Xabier Alberdi-Julio García (1997) buruz 'zeinean', 'zeineko', 'zeinetik' eta 'zeinera'

Ikus dezagun zér dioten Xabier Alberdik eta Julio Garcíak gain " zeinean ", " zeineko ", " zeinetik ", " zeinera " an " zein izenordain erlatiboaren deklinabidea " (1997:355): Ez baleude ere (adibidez, Joakin Lizarragak erabili zuén, behin, " zeinean "), egon zitezken (bidea hór dago), eta bestalde, ageri denez, bádaude .  balbula 2020/10/14 - 00:00:00

Anafora erlatibo indeterminatuak: 'céinec', 'céinen', 'céinez'...

 balbula 2020/10/13 - 00:00:00

Da hobea informativoqui

 referentziak 2020/10/12 - 00:00:00

Behin aditzak aurreratuta, arazo estrukturala trasladatzen da ki loturak arten aditz aurreratu horiek eta euren sintagma osagarri buruazkenak

 balbula 2020/10/12 - 00:00:00

Leizarraga (1571): '...nahi çaituen....(67 silaba)...conservatu.'

 balbula 2020/10/11 - 00:00:00

Leizarraga (1571): '...ie prie Dieu, Madame, qu’il vous maintienne longuement pour...'

 balbula 2020/10/10 - 00:00:00

Zein othe da realago euscaraz?

 referentziak 2020/10/10 - 00:00:00

Schuchardt-ek (1900) buruz Leizarraga: '...ceinéc, ceinén, ceinéz se diferencian, como formas de plural, de los indeterminados...'

Atzo Josu Lavinek zioen: ceinétan plurala da, ceinetan mugagabea. Puntu horretaz ondorengoa diosku Schuchardt-ek an bere jada aipatutako lana titulatzén " Introducción a las obras de Leizarraga " (1986:70 [1900, alemanezko originala]), zeintaz mintzatu garen hemen azken aldiz:  balbula 2020/10/09 - 00:00:00

Leizarraga (1571): '...orena ceinetan...'

 balbula 2020/10/08 - 00:00:00

"bait-" soila, erlatibo restriktiboa

Aurreko sarrera batzutan mintzatu gará buruz zenbait erabilera erlatibo restriktibo kin " zein ", oso-oso normalak an Leizarraga (XVI) edo Beriain (XVII). Orain ikusi behar ditugú beste erabidera erlatibo restriktibo batzuk, ganik Leizarraga , non soilik agertzen zaigú " -bait ". Ikus: Baina ethorriren dirade egunac edequiren bait zaye ezcondua eta orduan barur eginen bait uqueite. [Leizarraga] edo: Halaber erran ciecén discipuluey: Ethorriren dirade egunac desiraturen bait uçue guiçonaren Semearen egunetaric baten ikhustera, eta ez pait uçue ikhussiren. [Leizarraga] Erabilera horiek dirá restriktiboak kin " bait- " hutsa . [ ⇶ ]  balbula 2020/10/07 - 00:00:00

Nabigatu euskaraz