balbula

Pello Salaburu (2002): "..., lekua hartu, mingaina trabatu, burmuina berotu eta komunikazio mailan deus ere gaineratzen ez duena,..."

Atzoko sarreran Gilenek zioen, besteak beste, honako hau (zatika joango gara erantzuten): Euskal aditza zaila dela esatea --barkamendurekin, baina nazkatuta nago hori entzun eta irakurtzeaz-- da ideia putarik ez izatea esaten denaz, topiko funsgabeei amore emate irrazional hutsa. Aditzaren arazo nagusia ez da, inondik inora, bere osaera , baizik bere kokapena , zein den puntu kruziala eta nire hizpide zentrala . Horretaz, irakur zér zioen Pello Salaburuk noiz kritikatu baitzuen nire " Euskararen garabideak " an bere " Euskararen etxea " (2002:177): Harritzekoa egin zait, bide batez esango dut, euskal aditzaren morfologia konplikatuaz hitz erdirik ez esatea, hori bai baita informazio alferra gehienetan, lekua hartu , mingaina trabatu , burmuina berotu eta komunikazio mailan deus ere gaineratzen ez duena , baina bakean utziko dut kontu hori. Badakizu, aitaren egin gabe eta arnasa sakoneraino hartu gabe esan ezin diren horietakoak , " bazeniezazkigukete ", " geniezazkinakeen " edo " zentxezkidakete " bezalakoak, ...[Pello Salaburu, Euskararen etxea , 2002:177] Izan ere, sintaxi buruazken batean, aditz luzeak , antzera nola hitz luzeak , bihurtzen dirá ondo arazotsuak (areagotzen dute arazo antiinformatiboa ). Gauza da ze, euskara estandarrean, aditza eta galdegaia eman behar izaten dira an ber intonazio-unitatea , halan-ze aditz luzeak kenduko dio urrezko lekua ki galdegaia, zein, gainera, bukaera nabarmen horren aurretik geldituko den itzalduta, gutxitua (estuasun informatibo-expresiboa ). Zenbaitetan gainera, eta Pello Salabururen hitzetan, badakizu, aitaren egin gabe eta arnasa sakoneraino hartu gabe ezin dira esan .  2020/04/08 - 00:00:00

Ereduak bádaude, baina landu behar dira

Azken sarreran Txopik helerazi digu honako komentarioa: Nik uste euskal aditza hain dala zaila ze behar du ba (1) planteamendu berri, nola sintaxia. Badira aukerak , esaterako aditz potentzialak dira askoz geyo xinple an dialekto on Bizkaia , on Nafarroa edo on Iparralde. Gainera an hauek dialekto zegoen tradizio literarioa eta jendeak zuen erabiltzen. Bestalde an ba (1) dialekto on Bizkaia, NOR-NORI-NORK zegoen oso sinplifikatua, baina berriz ere zuten baztertu ta zuten hartu eredu zailak. Argi dago ze ez ziren kontziente buruz garrantzia on hizkuntza erraxa, arina, xinplea . Hortaz, báda aukera ki ez-erabili laguntzaile datiboa (bereziki interesgarria noiz laguntzaile horiek luzatzen diren ) jarraikíz erabilera (eredu) zahar bat . Eta, ez-gutxitan , báda aukera ki ez-erabili laguntzaile osoa (bereiziki interesgarria noiz erabili nexu burulehenak ) jarraikíz mekanismo (eredu) zahar bat . Nola genioén hemen : Aurreko sarreran aipatzen genuen ondorengo perpaus finala: Afin eta ihesi egin dezazun haier [ = haiei ], .... Tt Arima XV. [OEH] zein, nola genioen, aisa bihur liteke ondoko aukera ez-jokatua : Afin ihesi egin haier, ... non aditz ez-jokatuak (" ihesi egin ") ez dun eskatzen konkordantziarik kin ezein objektu, delarik direktu edo indirektua . Eta gauza da ze, aldaera jokatuetan ere , euskaraz existitzen da aukera ki ez egin konkordantziarik arten aditz jokatua eta objektu indirektua , nola ahal dugun konprobatu an goiko adibidea: Afin ihesi egin dezagun haier,... zein, modu konkordatuan , litzake: Afin ihesi egin diezaiegun haier,... Da beste aukera bat zein ez den zertan galdu, areago noiz nahi dugun sinplifikatu aditza . Bai, ereduak bádaude , baina landu behar dira .  2020/04/07 - 00:00:00

Bide zahar-berriak: behar dira referenteak eta referentziak

 2020/04/06 - 00:00:00

Aditz-erregimenak

Mintazatu gara aurreko sarreretan buruz aditz-erregimenak , eta ondo egon daiteke begiratzea zér dioen Euskara Batuaren Eskuliburuak horretaz: Beraz, Euskaltzaindia referitzen da ki honako lau regimenok : da / zaio / du / dio .  2020/04/05 - 00:00:00

Puff!

 2020/04/04 - 00:00:00

Ezjakinak? Harroak? Bi-biak?

 2020/04/03 - 00:00:00

Ezjakinak, harroak edo bi-biak? Atera kontuak

 2020/04/02 - 00:00:00

Ez da hitzik

 2020/04/01 - 00:00:00

Horrá: "pertenitu"

 2020/03/31 - 00:00:00

Leizarraga, Tartas, Aresti, Sarasola, Atxaga edo Sarrionandia

Komentatzen genuen atzo nóla existitzen diren oso testigantza nabarmenak e-aditzá " apartenitu " (" apertenitu "), zeintan sartzen dirá Leizarraga , Tartas , Aresti , Sarasola , Atxaga edo Sarrionandia . Hain justu, EHUko Corpus Historikoan (harik 2000) agertzen dira 23 erabilera : zein, denboran, banatzen dirá honela: Ikusten denez, pasa den mendeko azken urteetan birdeskubritzen ari zen aditz hori, baina, akaso sorpresiboki , noiz konsultatu XXI. mendeko erabilera (an Egungo Testuen Corpusa , tikan 2000), konprobatzen dugu nóla ez den agertzen behin ere : Hala ere, 2001ean aurkitzen dugú ondorengo erabilera hen Ana Urkiza (" Ondarroa " aldizkaria) : Umetatik hainbeste miresten eta erakartzen duen arrantzalearen unibertsoari ez dio apertenitzen . [Ana Urkiza, 2001] Datu bat : Euskaltzaindiaren Hiztegiak ez du jasotzen hain aditz nabarmendua : " apartenitu " (" apertenitu "). Eta gauza da ze galdetzen genuen atzo ea, erabilera haiek ikusita, nórk esan lezaken ze " apartenitu " (" apertenitu ") transitiboa ez zela apartenitzen ki euskara . Ba begira, urrutira gabe, Euskaltzaindiak diosku ze, ez soilik versio transitiboa , baizik intransitiboa ere , ez dira apartenitzen ki euskal ondare linguistiko ofiziala .  2020/03/30 - 00:00:00

Nabigatu euskaraz